Karmienie mlekiem modyfikowanym na bazie mleka koziego a atopowe zapalenie skóry
Badanie GIraFFE

Cel badania

Atopowe zapalenie skóry (AZS), znane potocznie jako egzema, dotyka osoby w każdym wieku, jednak u 80% osób, u których się pojawia, rozwija się już w pierwszym roku życia. Wcześniejsze badanie przeprowadzone w Nowej Zelandii, dotyczące bezpieczeństwa mleka modyfikowanego na bazie pełnotłustego mleka koziego, wykazało możliwe różnice w częstotliwości występowania AZS w pierwszym roku życia między niemowlętami karmionymi mlekiem modyfikowanym na bazie pełnotłustego mleka koziego a tymi karmionymi mlekiem modyfikowanym na bazie mleka krowiego. Oba rodzaje mleka modyfikowanego zapewniały prawidłowy wzrost i odżywienie niemowląt1-2. Pozytywna opinia Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA, 2012) potwierdziła, że mleko modyfikowane na bazie pełnego mleka koziego jest bezpieczne i odpowiednie pod względem odżywczym dla niemowląt, pod warunkiem, że spełnia wymagania przepisów unijnych.

Źródła białka i tłuszczu w obu rodzajach mleka modyfikowanego różniły się i mogły mieć wpływ na zaobserwowaną tendencję w częstości występowania AZS. Dlatego zaplanowano duże badanie GIraFFE (Goat Infant Formula Feeding and Eczema), którego celem było sprawdzenie, czy niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym na bazie pełnotłustego mleka koziego rzadziej rozwijają atopowe zapalenie skóry niż te karmione mlekiem modyfikowanym na bazie mleka krowiego.

O badaniu GIraFFE

Badanie GIraFFE prowadzone jest przez profesora Bertholda Koletzko i jego zespół badawczy z Uniwersytetu w Monachium, we ścisłej współpracy z głównymi badaczami w dziesięciu ośrodkach badawczych w Polsce i Hiszpanii. Zdrowie i dobrostan dzieci uczestniczących w badaniu są dla badaczy najważniejsze i są stale, uważnie monitorowane.

Aby chronić karmienie piersią, personel badania GIraFFE kontaktował się wyłącznie z rodzicami, którzy już podjęli decyzję o karmieniu dziecka mlekiem modyfikowanym lub już je nim karmili. Rodzice, którzy zgodzili się na udział w badaniu, odwiedzali wraz z dzieckiem ośrodek badawczy, a niemowlę było losowo przydzielane do grupy otrzymującej standardowe mleko modyfikowane na bazie mleka krowiego lub mleko modyfikowane na bazie pełnotłustego mleka koziego, podawane do 12. miesiąca życia. Rodzaj podawanego mleka był zaślepiony – ani rodzina, ani personel badania nie wiedzieli, który produkt otrzymuje dziecko.

Ciekawym elementem badania GIraFFE jest to, że uczestniczące w nim dzieci są obserwowane aż do 5. roku życia, co pozwala ocenić długoterminowy wpływ na rozwój chorób alergicznych, a także inne aspekty rozwoju dziecka.

Mleka modyfikowane stosowane w badaniu zostały wyprodukowane przez producenta z Nowej Zelandii. Mleko modyfikowane na bazie pełnotłustego mleka koziego jest dostępne komercyjnie, natomiast mleko modyfikowane na bazie mleka krowiego zostało specjalnie opracowane tak, aby dopasować jego wartość odżywczą.

W badaniu GIraFFE uczestniczy ponad 2100 dzieci. Wszystkie dzieci ukończyły 12. miesiąc życia do sierpnia 2024 roku, a 24. miesiąc życia – do sierpnia 2025 roku. Kolejne dzieci zaczynają obecnie osiągać wiek 5 lat. Rodzice przekazują nam, że udział w badaniu był dla nich bardzo pozytywnym doświadczeniem. Wielu z nich chciałoby zgłosić do badania także swoje kolejne dzieci – niestety okres rekrutacji już się zakończył.

Wielu rodziców jest ciekawych, jaki rodzaj mleka modyfikowanego otrzymywało ich dziecko w trakcie badania. Aby jednak uniknąć wpływu tej wiedzy na wyniki badania, ani rodzice, ani personel badawczy nie mogą poznać przydziału dziecka do grupy, dopóki wszystkie dane nie zostaną zebrane i przeanalizowane. Jest to standardowa procedura stosowana w badaniach klinicznych wysokiej jakości.

Badanie GIraFFE kryje w sobie wiele interesujących wątków, a kolejne aktualności będziemy publikować wraz z pojawianiem się nowych wyników. Udało się uwzględnić w badaniu również pomiary dostarczające informacji o innych aspektach alergii i rozwoju dziecka, co pozwoli lekarzom uzyskać nową wiedzę w tym zakresie.

Jesteśmy głęboko wdzięczni dzieciom i rodzicom biorącym udział w badaniu. Ich zaangażowanie pomaga kształtować lepszą przyszłość zdrowotną kolejnych pokoleń.

Badanie zostało zarejestrowane na stronie clinicaltrials.gov pod numerem NCT04599946.

Aktualizacje

W czerwcu 2026 roku opublikowano pierwsze wyniki badania GIraFFE3: czy niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym na bazie pełnotłustego mleka koziego rzadziej rozwijają atopowe zapalenie skóry niż te karmione standardowym mlekiem modyfikowanym na bazie mleka krowiego?

W badaniu wzięło udział łącznie 2132 dzieci z Hiszpanii i Polski. 1065 niemowląt zostało losowo przydzielonych do grupy otrzymującej mleko modyfikowane na bazie pełnotłustego mleka koziego, a 1067 – do grupy otrzymującej mleko modyfikowane na bazie mleka krowiego. U 327 dzieci w pierwszym roku życia rozwinęło się atopowe zapalenie skóry, co odpowiada około 15% wszystkich dzieci – wynik zbliżony do innych obserwacji dotyczących częstości AZS u europejskich dzieci.

Ogólnie, biorąc pod uwagę wszystkie niemowlęta, atopowe zapalenie skóry rozwijało się z podobną częstością w grupie otrzymującej mleko modyfikowane na bazie pełnotłustego mleka koziego, jak i w grupie otrzymującej mleko modyfikowane na bazie mleka krowiego, w ocenie personelu badania podczas trzech wizyt kontrolnych w okresie niemowlęcym (w publikacji naukowej określanej jako ADPrimary).

Drugim parametrem ocenianym w badaniu było atopowe zapalenie skóry zdiagnozowane przez lekarza w dowolnym momencie pierwszego roku życia dziecka (w publikacji określane jako ADDoctor). W tym przypadku, biorąc pod uwagę wszystkie niemowlęta, dane sugerowały, że atopowe zapalenie skóry występowało rzadziej w grupie otrzymującej mleko modyfikowane na bazie pełnotłustego mleka koziego. Wśród niemowląt, które w pełni przestrzegały zaleceń dotyczących karmienia badanym produktem (w publikacji określanych jako populacja per protocol), dzieci karmione mlekiem modyfikowanym na bazie pełnotłustego mleka koziego miały o 34% niższe ryzyko rozpoznania atopowego zapalenia skóry w porównaniu z dziećmi karmionymi mlekiem modyfikowanym na bazie mleka krowiego.

Niektóre niemowlęta są bardziej narażone na ryzyko atopowego zapalenia skóry, ponieważ jedno lub oboje rodziców choruje na tę chorobę. W tej grupie zwiększonego ryzyka, w grupie otrzymującej mleko modyfikowane na bazie pełnotłustego mleka koziego atopowe zapalenie skóry rozwinęło się o ponad 60% rzadziej niż w grupie otrzymującej mleko modyfikowane na bazie mleka krowiego.

Mleko modyfikowane na bazie pełnotłustego mleka koziego może zatem pomóc zmniejszyć ryzyko rozwoju atopowego zapalenia skóry u niemowląt karmionych butelką, zwłaszcza gdy jedno lub oboje rodziców cierpi na tę chorobę.

Aby dowiedzieć się więcej o wynikach badania, zapoznaj się z opublikowaną pracą naukową: Grote i wsp. (2026).

Badanie GIraFFE wykazało, że mleko modyfikowane na bazie pełnotłustego mleka koziego zapobiega rozwojowi atopowego zapalenia skóry w pierwszym roku życia, szczególnie w przypadku obciążenia rodzinnego egzemą.

  • Badanie GIraFFE nie zostało zaprojektowane do oceny stosowania mleka modyfikowanego na bazie pełnotłustego mleka koziego u niemowląt, u których już zdiagnozowano egzemę. Zmiana z mleka krowiego na kozie po rozpoznaniu atopowego zapalenia skóry nie znajduje obecnie potwierdzenia w dowodach naukowych i dlatego nie jest zalecana.
  • Mleko modyfikowane na bazie mleka koziego nie jest zalecane dzieciom z alergią na białka mleka krowiego lub nietolerancją mleka krowiego, ponieważ zawiera niezmienione białka mleka, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji alergicznej na białka mleka koziego.
  • Co ważne, karmienie piersią pozostaje najlepszym sposobem żywienia niemowląt, ponieważ zapewnia liczne korzyści zdrowotne. Powinno być zawsze pierwszym wyborem sposobu karmienia dziecka.

W czerwcu 2026 roku doktorantka L. Schlosser przedstawiła szczegółowe wyniki badania GIraFFE, pochodzące z pierwszej publikacji, podczas dorocznego kongresu Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN) w Lille, we Francji.

W październiku 2025 roku doktorantka L. Schlosser zaprezentowała najważniejsze wyniki badania w wystąpieniu pt. “Effect of Infant Feeding with Whole Goat Milk Formula or Cow Milk Formula on the Occurrence of Atopic Dermatitis in the First Year of Life: a Randomized Controlled Trial” podczas kongresu Europejskiej Akademii Pediatrii (EAP) w Warszawie. Ponadto profesor B. Koletzko oraz profesor D. Gruszfeld przedstawili wykład “Evidence on Infant Feeding and Atopic Dermatitis Risk” podczas sympozjum EAP w ramach tego samego kongresu.

W październiku 2024 roku profesor B. Koletzko podzielił się doświadczeniami zespołu badawczego związanymi z realizacją dużego, wieloośrodkowego badania nad żywieniem niemowląt, podczas kongresu Europejskiej Akademii Towarzystw Pediatrycznych (EAPS) w Wiedniu. W kwietniu 2023 roku opublikowano protokół badania GIraFFE, aby umożliwić naukowcom i ekspertom zapoznanie się z założeniami badania4.

Zespoły współpracujące w ramach badania GIraFFE

Zespół zarządzający badaniem w Niemczech:

Prof. Berthold Koletzko, Szpital Dziecięcy Dr von Haunera, Uniwersytetu w Monachium.

Ośrodki badawcze w Polsce:

  • Olsztyn: Prof. Elzbieta Jarocka-Cyrta, Szpital Dziecięcy
  • Poznań: Prof. Jarosław Walkowiak, Szpital Kliniczny im. K. Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
  • Rzeszów: Prof. Artur Mazur, Uniwersytet Rzeszowski
  • Varsovia: Prof. Dariusz Gruszfeld i Prof Janusz Książyk, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”

Ośrodki badawcze w Hiszpanii:

  • Almeria: Dr Rafael Galera, Szpital Uniwersytecki Torrecárdenas
  • Granada: Prof. Cristina Campoy, Centrum EURISTIKOS
  • Madryt: Prof. Miguel Sáenz de Pipaón, Szpital Uniwersytecki La Paz
  • Tarragona i Reus: Prof. Ricardo Closa Monasterolo i Prof Joaquin Escribano Subías, Szpital Uniwersytecki Joan XXIII I Szpital Uniwersytecki Sant Joan, IISPV/URV
  • Walencja: Prof. Cecilia Martínez Costa, Szpital Kliniczny Uniwersytetu w Walencji
  • Saragossa: Prof. Gerardo Rodríguez, Uniwersytet w Saragossie

Finansowanie:

Dairy Goat Co-operative i Ministerstwo Przemysłu Podstawowego Nowej Zelandii współfinansują badanie GIraFFE w ramach programu Caprine Innovations NZ, w ramach partnerstwa na rzecz zrównoważonej żywności i włókien przyszłości.

Ochrona danych: Procedury ochrony danych osobowych uczestników badania oraz zgodność z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO) zostały sprawdzone i zatwierdzone przez komitety bioetyczne zespołu zarządzającego oraz wszystkich stron prowadzących badanie. Uczestnicy badania osobno otrzymają szczegółowe informacje na temat ochrony danych.

Bibliografia::

  1. Grant et al. (2005) Randomized, double-blind comparison of growth in infants receiving goat milk formula versus cow milk infant formula. Journal of Paediatrics and Child Health 41(11): 564-568.
  2. Zhou et al. (2014) Nutritional adequacy of goat milk infant formulas for term infants: a double-blind randomised controlled trial. British Journal of Nutrition 111: 1641-1651.
  3. Grote et al. (2026) Whole Goat Milk versus Cow Milk Formula and Atopic Dermatitis in Infants: A Randomized Clinical Trial. Clinical Nutrition 106707.
  4. Ferry et al. (2023) Effects of infant feeding with goat milk formula or cow milk formula on atopic dermatitis: protocol of the randomised controlled Goat Infant Formula Feeding and Eczema (GIraFFE) trial. BMJ open, 13(4), e070533.

Zespoły współpracujące